Rola lipidów, ceramidów i nawilżenia w skórze dojrzałej - architektura dojrzałości

Z upływem lat nasza skóra zmienia swoją strukturę i strategię działania. W wieku dwudziestu lat głównym celem pielęgnacji jest zwykle matowienie czy prewencja zmian trądzikowych. Po pięćdziesiątym i sześćdziesiątym roku życia wkraczamy natomiast w zupełnie inny etap biologiczny. Skóra dojrzała nie jest po prostu „starsza” - jest całkowicie odmieniona na poziomie architektury komórkowej.

W skórze dojrzałej dochodzi do naturalnego spadku produkcji lipidów i ceramidów. To uszkadza szczelność bariery hydrolipidowej i zwiększa transepidermalną utratę wody (TEWL). Ceramidy działają jak spoiwo strukturalne, a lipidy i cholesterol dbają o elastyczność i płynność naskórka. Aby skutecznie o nią zadbać, musimy zmienić swoją dotychczasową strategię pielęgnacji i wejść głęboko w biologię skóry - w działanie lipidów, ceramidów oraz rolę nawilżenia.

Jak zbudowany jest Twój naskórek? Rola lipidów i ceramidów

W dermatologii najprostszym obrazem tłumaczącym działanie wierzchniej warstwy naszej skóry (stratum corneum) jest model cegieł i zaprawy:

• Cegły to korneocyty - martwe komórki naskórka, wypełnione twardą keratyną.
• Zaprawa to spoiwo międzykomórkowe - płynna faza złożona w dużej mierze z lipidów.

W zdrowej, młodej skórze ta zaprawa jest gęsta, szczelna i elastyczna. Chroni organizm przed patogenami i uniemożliwia ucieczkę wody z głębokich, żywych warstw. W skórze dojrzałej, kiedy spada poziom estrogenów, produkcja lipidów tworzących tę zaprawę maleje nawet o 50–60%. Nasz „mur” staje się nieszczelny, a skóra robi się cienka i krucha.

Przeczytaj także: Pielęgnacja skóry dojrzałej 60+ , prostota zamiast nadmiaru

Ceramidy - biologiczny cement strukturalny

Ceramidy to specyficzna grupa lipidów (sfingolipidów), które stanowią aż 50% składu wspomnianej fazy międzykomórkowej. Mają unikalną budowę chemiczną, która pozwala im tworzyć tzw. blaszki (lamele) zatrzymujące wodę i odpowiadające za szczelność warstw naskórka.

Co dzieje się z ceramidami w skórze dojrzałej?

Z wiekiem drastycznie spada synteza enzymów odpowiedzialnych za produkcję ceramidów. A to z kolej skutkuje:

• Dezorganizacją bariery naskórkowej: Skóra staje się reaktywna, sucha i podatna na choroby.
• Utratą elastyczności strukturalnej: Bez ceramidów naskórek traci swoją sprężystość i zdolność do powracania do swojego kształtu, co trwale i szybko pogłębia zmarszczki mimiczne.

Lipidy i cholesterol - strażnicy płynności bariery lipidowej

Sama obecność ceramidów w naszej „zaprawie” to za mało. Zdrowa bariera potrzebuje trzech ściśle współpracujących składników: ceramidów, cholesterolu i wolnych kwasów tłuszczowych.

• Cholesterol: Dba o prawidłową płynność i stabilność mechaniczną bariery. Bez niego cement międzykomórkowy staje się zbyt sztywny i podatny na pęknięcia. 
• Wolne kwasy tłuszczowe: Odpowiadają za utrzymanie lekko kwaśnego pH skóry (ok. 5.5). To niezwykle ważna rola, ponieważ to niskie pH sprawia, że enzymy odpowiedzialne za naturalne złuszczanie i regenerację naskórka pozostają aktywne.

W skórze dojrzałej kompozycja tych składników ulega rozregulowaniu. Spada ilość kwasów tłuszczowych, przez co pH rośnie, a Nasza skóra staje się bezbronna wobec zwykłych, codziennych podrażnień.

Zainspiruj się Arganove: Pielęgnacja jako rytuał wellness: jak zmienić rutynę w czas dla siebie

Nawilżenie a TEWL - dlaczego woda ucieka ze skóry dojrzałej?

Głębokim nawilżeniem nazywamy stan, w którym woda dociera do żywych komórek w głębokich warstwach naskórka oraz jej związanie.

W skórze dojrzałej zdolność do syntezy czynnika wiążącego wodę (NMF) oraz kwasu hialuronowego drastycznie spada. Największym problemem nie jest więc tak naprawdę brak nawilżenia, ale utrata zdolności do wiązania wody i jej szybka ucieczka z naskórka. Proces ten nazywamy TEWL (Transepidermal Water Loss - transepidermalna utrata wody).

Jaki jest skutek? Jeśli nałożysz na dojrzałą skórę wyłącznie lekkie serum wodne z kwasem hialuronowym, jego składniki szybko odparują - w dodatku wyciągając ze sobą jak magnes wilgoć z głębszych warstw naskórka. Cera dojrzała potrzebuje nawilżenia, które zostanie natychmiast zamknięte przez bogatą okluzję lipidową - najlepiej sprawdzą się tu naturalne oleje roślinne.

Przeczytaj także: Dlaczego skóra starzeje się naturalnie – i czemu nie warto z tym walczyć?

Biologiczne zestawienie: Trzy filary skóry dojrzałej i jak o nie zadbać

Jak wykorzystać tę wiedzę w rutynie pielęgnacyjnej skóry dojrzałej?

Aby skutecznie nawilżyć dojrzałą cerę, należy połączyć humektanty (zawarte np. w naturalnych hydrolatach) z biozgodną okluzją lipidową (oleje roślinne bogate w kwasy Omega i fitosterole), która uszczelnia naskórek i fizycznie blokuje ucieczkę wody z komórek.

Skóra dojrzała doskonale reaguje na biomimetykę - to znaczy składniki, które idealnie naśladują jej naturalne produkty, takie jak roślinny skwalan lub lekki olej jojoba. Są one łatwo przyswajalne i docierają do głębszych warstw skóry, uzupełniając nasze naturalne ubytki i ograniczoną produkcję ochronnego sebum.

Mądrość natury zamiast syntetyków: Zamiast obcych dla skóry syntetycznych substancji chemicznych, lepiej podać jej czyste, tłoczone na zimno oleje roślinne. To naturalne koktajle lipidowe, zawierające nienasycone kwasy tłuszczowe (Omega-6 i Omega-9) oraz fitosterole. Dojrzały naskórek rozpoznaje je jako „swoje” i chętnie z nich korzysta, natychmiast odbudowując nimi uszkodzoną zaprawę międzykomórkową.

Oleje i sera do twarzy na nich bazujące warto nakładać na wilgotną skórę - to diametralnie zwiększa możliwości skóry do wchłaniania i lepszego wykorzystania cennych kwasów tłuszczowych, witamin i składników budulcowych. Zatroszcz się o swoje lipidy i ceramidy naturalnie z Arganove. Przywróć swojej cerze gęstość oraz jej naturalną zdolność do aktywnej regeneracji!